ΔΝΤ: Εκλογές και πολιτικά αδιέξοδα μπορεί να περιπλέξουν την κατάσταση στην Ελλάδα

dntΠολιτικούς κινδύνους για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων σε μια σειρά χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, διαβλέπει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην ετήσια έκθεσή του για τις δημοσιονομικές εξελίξεις (Fiscal Monitor).

«Οι εκλογές και τα πολιτικά αδιέξοδα μπορεί να περιπλέξουν την εφαρμογή πολιτικών ή να αποθαρρύνουν τη λήψη τολμηρών μέτρων εντός του 2016» σε αρκετές χώρες, συμπεριλαμβανομένων προηγμένων οικονομιών (Αυστραλία, Ελλάδα, ΗΠΑ), αναδυόμενων αγορών (Βραζιλία, Νότια Αφρική, Βενεζουέλα), καθώς και αναπτυσσόμενων χωρών χαμηλού εισοδήματος (Γκάνα, Ζάμπια), αναφέρει στην έκθεση Fiscal Monitor το ΔΝΤ.

Αν και δεν γίνεται ειδικότερη επεξήγηση των συνθηκών για κάθε χώρα, ο κατάλογος που παρατίθεται στη σελίδα 13 της έκθεσης περιλαμβάνει και τη χώρα μας, μαζί με τις χώρες που προαναφέρθηκαν, ενώ υπογραμμίζεται ότι το δημοψήφισμα για το Brexit στη Βρετανία, τον Ιούνιο του 2016, μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για το μέλλον της Ευρώπης.

Ειδικότερα για την Ελλάδα, το ΔΝΤ δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένες προβλέψεις εν αναμονη της ολοκλήρωσης της αξιολόγησης της ελληνικής οικονομίας.

Όμως και για το 2015 το ΔΝΤ αναφέρει ότι τα δεδομένα αντανακλούν τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις των στελεχών του Ταμείου αναφορικά με την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, οι οποίες υπόκειται σε αναθεώρηση, δεδομένης της υψηλής αβεβαιότητας σχετικά με τις δυνητικά σημαντικές προσαρμογές των μεγεθών που μπορεί να επέλθουν σε δεδουλευμένη βάση. Έτσι η έκθεση, η οποία τιτλοφορείται «Αναλαμβάνουμε τώρα δράση, ενεργούμε από κοινού», εμπεριέχει στοιχεία για τα ελληνικά δημοσιονομικά δεδομένα το 2015, διαφορετικά από αυτά που επικαλείται η ελληνική κυβέρνηση.

Η έκθεση του ΔΝΤ

Ειδικότερα το Ταμείο ανεβάζει το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2015 στο 4,2% του ΑΕΠ, το πρωτογενές έλλειμμα στο 0,6% του ΑΕΠ, το κυκλικά προσαρμοσμένο έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης στο 1,1% του ΑΕΠ και το κυκλικά προσαρμοσμένο πρωτογενές πλεονάσματα στο 2,3% του ΑΕΠ. Για τα δημόσια έσοδα αναφέρει πως διαμορφώθηκαν στο 45,8% του ΑΕΠ, ενώ εκτιμά πως οι δημόσιες δαπάνες ήταν στο 50% του ΑΕΠ. Τέλος, εκτιμά ότι το δημόσιο χρέος το 2015 ανήλθε στο 178,4% του ΑΕΠ.

Για το 2016 δημοσιονομικές προβλέψεις δεν περιλαμβάνονται στην έκθεση.

Υπενθυμίζεται πάντως ότι το προσχέδιο μνημονίου μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και του ΔΝΤ, το οποίο δημοσιοποίησε χθες το Reuters, αναφέρει πως η Ελλάδα θα έχει πρωτογενές έλλειμμα 0,5% φέτος, πρωτογενές πλεόνασμα 0,25% το 2017 και πρωτογενές πλεόνασμα 1,5% το 2018.

Σε βάθος χρόνου πάντως, από την ένταξη της χώρας στα Μνημόνια ως τώρα φαίνεται η τεράστια δημοσιονομική προσαρμογή την οποία έχει πετύχει η Ελλάδα: Από πρωτογενές έλλειμμα 10,1% του ΑΕΠ το 2009, έφτασε σε πλεόνασμα 1,1% το 2013 και μηδενικό έλλειμμα το 2014, πριν γυρίσει πάλι σε πρωτογενές έλλειμμα 0,6% του ΑΕΠ, σύμφωνα με το ΔΝΤ.

Εξάλλου, το ΔΝΤ θέλει οι ευρωπαίοι εταίροι της Ελλάδας να δώσουν στην Αθήνα ουσιαστική ελάφρυνση χρέους, το οποίο θεωρεί ότι παραμένει «εξαιρετικά μη βιώσιμο», σύμφωνα με προσχέδιο εγγράφου στο οποίο είχε πρόσβαση το Reuters.

«Παρά τη γενναιόδωρη, υπό ευνοϊκούς όρους, επίσημη χρηματοδότηση και τα σχέδια για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις… η δυναμική του χρέους προβλέπεται να παραμείνει εξαιρετικά μη βιώσιμη», αναφέρει το προσχέδιο του ΔΝΤ. «Για να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα του χρέους, επιπροσθέτως των μεταρρυθμιστικών μας προσπαθειών, θα είναι ουσιαστικής σημασίας η αποφασιστική δράση από τους ευρωπαίους εταίρους μας για την χορήγηση περαιτέρω ελάφρυνσης του επίσημου χρέους», αναφέρει το ΔΝΤ.

Tο προσχέδιο του Μνημονίου Χρηματοπιστωτικών και Οικονομικών Πολιτικών του ΔΝΤ (Memorandum of Financial and Economic Policies – MFEP), που συντάχθηκε κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης, προβλέπει πρωτογενές έλλειμμα της τάξης του 0,5% φέτος, πλεόνασμα της τάξης του 0,25% το 2017 και πρωτογενές πλεόνασμα μόλις 1,5% το 2018.

Αναφέρει ότι αυτά τα στοιχεία αντανακλούν την μεταρρυθμιστική κόπωση ύστερα από πέντε χρόνια προσαρμογής και κοινωνικών πιέσεων στην Ελλάδα λόγω της υψηλής ανεργίας, το ποσοστό της οποίας ανήλθε στο 24,4% τον Ιανουάριο. Το προσχέδιο προβλέπει μέσο ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης 1,25% μακροπρόθεσμα, το οποίο είναι χαμηλότερο από την προηγούμενη πρόβλεψη.

Οι στόχοι, τους οποίους χαρακτηρίζει «φιλόδοξους αν και ρεαλιστικούς», θα μπορούσαν να ενισχυθούν από την εφαρμογή μέτρων, τα οποία θα εξοικονομούσαν ποσό αντίστοιχο του 2,5% του ΑΕΠ το 2018, συμπεριλαμβανομένων των μεταρρυθμίσεων στο συνταξιοδοτικό σύστημα, το φόρο εισοδήματος, το φόρο προστιθέμενης αξίας και το μισθολογικό κόστος στο δημόσιο τομέα.

Οι συνταξιοδιοτικές μεταρρυθμίσεις που αναφέρονται στο μνημόνιο του ΔΝΤ περιλαμβάνουν τη σταδιακή κατάργηση του ΕΚΑΣ, την αλλαγή της υπολογιστικής βάσης των εισφορών για τους ελεύθερους επαγγελματίες σύμφωνα με τα πραγματικά τους εισοδήματα, τον επανυπολογισμό των συντάξεων και την καθιέρωση εθνικής σύνταξης ύψους 345 ευρώ το μήνα ύστερα από 15 έτη εισφορών και ύψους 384 ευρώ το μήνα ύστερα από 20 έτη εισφορών.

Για να αντιμετωπιστούν τα περαιτέρω ελλείμματα των συνταξιοδοτικών ταμείων, η Ελλάδα θα πρέπει να εφαρμόσει πρόσθετα μέτρα αξίας 0,5% του ΑΕΠ χωρίς, ωστόσο, να περιλαμβάνουν νέες περικοπές στις κύριες συντάξεις, οι οποίες θα ‘παγώσουν’ με νομοθετική ρύθμιση, αναφέρει το ΔΝΤ.

Ανάμεσα στα μέτρα που συζητήθηκαν περιλαμβάνεται η προσαρμογή της φορολογικής κλίμακας και η μείωση του αφορολόγητου ορίου.

Η Ελλάδα και οι δανειστές συζητούν την απελευθέρωση της αγοράς δανείων στο πλαίσιο των μέτρων για μείωση του όγκου των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η Αθήνα θα τροποποιήσει τη νομοθεσία της προκειμένου να επιτρέπει την πώληση των εξυπηρετούμενων και μη τραπεζικών δανείων από μη πιστωτικά ιδρύματα «ελεύθερα και άμεσα», ανέφερε το προσχέδιο.

Η νομοθεσία που σχετίζεται με τα μέτρα αυτά θα πρέπει να περάσει πριν το 2017 και να εφαρμοστεί σταδιακά, ανάφερε το ΔΝΤ. Η Αθήνα πιθανόν θα χρειαστεί επίσης να υποβάλει για φέτος συμπληρωματικό προϋπολογισμό, πρόσθεσε το προσχέδιο.